Het Alkmaarse synagogecomplex aan de Hofstraat is woensdag 23 december feestelijk overgedragen aan de Stichting Alkmaarse Synagoge (SAS). De Baptistengemeente Alkmaar die sinds 1952 het gebouw als kerk in gebruik heeft, verhuist in de zomer van 2010 naar een nieuwe locatie aan de Strooijonkerstraat in Alkmaar. Het synagogecomplex wordt gerestaureerd zodat er Joodse diensten gehouden kunnen worden. Ook krijgt het complex een multifunctionele bestemming. Hiermee komt de Joodse gemeenschap na 67 jaar weer terug in het monumentale pand.

Woningcorporatie Van Alckmaer is als specialist in de restauratie van monumentale panden sinds 2007 nauw bij de overdracht betrokken. Sinds 1994 vond er overleg plaats tussen de twee partijen en werd gezocht naar een integrale oplossing. Van Alckmaer had een alternatief voor het huisvesten van de Baptistengemeente en heeft expertise op het gebied van het restaureren van monumentale panden zoals het synagogecomplex.

Tijdens de feestelijke overdracht droeg de heer De Bruyn van Baptistengemeente Alkmaar een zilveren sleutel over aan van Van Alckmaer. Op haar beurt gaf Van Alckmaer deze direct door aan mevrouw Citroen van Stichting Alkmaarse Synagoge. Deze handeling symboliseerde het proces rond de overdracht van het synagogecomplex die het resultaat is van jarenlange inspanning en goede wil van alle betrokkenen.

Tussen de Joodse gemeenschap, de synagoge aan de Hofstraat en de kaasstad bestaat een historische band. In 1604 vestigden de eerste Joden zich in Alkmaar, dit was één van de eerste plaatsen waar zij zich vrij konden vestigen en hun religie konden praktiseren. In 1802 kocht de Joodse gemeenschap het pand aan de Hofstraat en richtte het in als synagoge. Tot maart 1942 werden er diensten gehouden tot de Joodse gemeenschap op last van de bezetter naar Amsterdam moest vertrekken. Er zouden na de oorlog nog slechts enkelen van hen terugkeren.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de synagoge leeggeroofd en geruïneerd. Het Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap kon de synagoge hierdoor niet meer behouden en was genoodzaakt het gebouw te verkopen. In 1952 kocht De Bouwstichting der Unie van Baptisten Gemeenten het gebouw en heeft het sindsdien als kerk in eigendom en gebruik. Als nieuw onderkomen bouwt Baptistengemeente De Rank het voormalige hoofdkantoor van Van Alckmaer om naar een kerkgebouw. In opdracht van de SAS restaureert woningcorporatie Van Alckmaer de sjoel bij het synagogecomplex. Het rabbijnhuisje en het voormalige schooltje worden gerestaureerd tot twee woningen. Ook wordt een multifunctionele ruimte gebouwd en verhuurd aan de SAS. Beide gemeenschappen hebben hierdoor weer een passende plek in Alkmaar.

Om de overdracht financieel haalbaar te maken, is een beroep gedaan op overheidssubsidies en subsidiefondsen. Zo hebben de Stichting Maror gelden Overheid, Gemeente Alkmaar, Provincie Noord-Holland, Van Alckmaer voor Wonen en de Rijksoverheid allen bijgedragen.


Dhr. De Bruyn, Mw., Hoorn en Mw. Citroen bij de symbolische sleuteloverdracht.